De aardlekschakelaar klapt eruit, de halve meterkast valt stil, en je staat met een zaklamp in de weer. In de meeste gevallen is de aardlek zelf niet stuk. Hij doet juist zijn werk: ergens lekt stroom weg, en dat wil je weten.
Het lastige is dat lekstroom twee heel verschillende dingen kan betekenen. Soms is er echt een apparaat kapot. Maar net zo vaak lekken meerdere gezonde apparaten elk een heel klein beetje, en tikt de som samen over de grens. Dan vind je nooit dat ene kapotte apparaat, want dat is er niet.
Vocht speelt daarbij een grote rol. Na een regenbui, in een vochtige kelder of bij een buitenstopcontact loopt de lekstroom op. Ook een verouderde installatie of te veel groepen achter één aardlek maken hem gevoelig.
Hieronder staat een stappenplan waarmee je de oorzaak systematisch opspoort, hoe je de aardlek zelf test, en wanneer vervangen verstandig is. En wanneer je beter kunt stoppen met zelf zoeken en een installateur belt.
Waarom valt een aardlekschakelaar uit?
De boosdoener kan van alles zijn, en dat maakt het opsporen soms lastig. De meest voorkomende verdachten:
- Natte of zware verbruikers: vaatwasser, wasmachine, droger of boiler. Het verwarmingselement is vaak de zwakke plek.
- Vocht: een buitenstopcontact of tuinverlichting na regen, of een vochtige kelder of kruipruimte.
- Een defect apparaat of beschadigde kabel: soms iets kleins als een kapotte adapter, lamp of verlengsnoer.
Er is nog een oorzaak die vaak over het hoofd wordt gezien: de opgetelde lekstroom. Elk gezond apparaat mag een kleine lekstroom hebben, tot ongeveer 3,5 mA. Hang je te veel apparaten en groepen achter één aardlekschakelaar van 30 mA, dan tikt de som samen over de drempel, zonder dat er iets kapot is. Vandaar de vuistregel: hang maximaal vier eindgroepen achter één aardlekschakelaar. Slaat hij vooral af als er veel tegelijk aan staat, denk dan aan dit.
| Symptoom | Eerste verdachte |
|---|---|
| Valt uit na regen of bij vocht | Buitenstopcontact, tuinverlichting, vochtige ruimte |
| Valt uit als de was- of vaatwasmachine draait | Verwarmingselement van dat apparaat |
| Valt willekeurig uit als er veel aan staat | Opgetelde lekstroom, te veel groepen |
| Valt meteen uit, ook met alles los | Fout in de vaste installatie of defecte aardlek |
Zo vind je de oorzaak: stappenplan
Ga systematisch te werk, dan heb je de oorzaak meestal binnen tien minuten te pakken. Werk altijd rustig en met droge handen.
Laat de stroom uit en schakel een installateur in voor een isolatiemeting. Forceer de aardlek niet terug.
Laat dat apparaat repareren of vervang het. De rest van de groep werkt daarna weer normaal.
Geen kapot apparaat? Dan is de som van kleine lekstromen te hoog. Verdeel de groepen over meer aardlekschakelaars of laat meten.
De testknop: hoe en hoe vaak
Op elke aardlekschakelaar zit een testknop, meestal gemarkeerd met een T. Die knop bootst een lekstroom na. Druk je hem in, dan hoort de aardlek onmiddellijk af te schakelen. Gebeurt dat, dan werkt het mechaniek. Gebeurt dat niet, dan is de aardlekschakelaar zelf defect en beschermt hij je niet meer, ook al lijkt aan de buitenkant alles normaal.
Test twee keer per jaar. Een makkelijk ezelsbruggetje: doe het als je de klok verzet, in het voorjaar en het najaar. Zet daarna de groepen gewoon weer aan. Reageert de aardlek niet op de testknop, vervang hem dan.
Wanneer vervang je een aardlekschakelaar?
Een aardlekschakelaar gaat gemiddeld tien tot vijftien jaar mee. Het is een mechanisch onderdeel dat langzaam veroudert, en juist dat merk je niet aan de buitenkant. Vervang hem in elk geval als:
- de testknop hem niet meer laat afschakelen;
- je roest of vochtsporen ziet op of rond de module;
- hij in een meterkast ouder dan 25 jaar zit;
- hij steeds vaker en zonder duidelijke oorzaak afslaat.
Afgezet tegen het risico is een nieuwe aardlekschakelaar goedkoop. Vervangers vind je in onze categorie aardlekschakelaars, en als je meteen per groep wilt beveiligen bij de aardlekautomaten. Hoe je hem daarna aansluit, staat in onze uitleg over een aardlekschakelaar aansluiten.
Wanneer schakel je een installateur in?
Zelf de oorzaak opsporen kan prima, zolang je droog en veilig werkt. Maar stop en bel een installateur zodra:
- de aardlek meteen weer afslaat terwijl alle groepen en apparaten uit staan;
- hij zich helemaal niet laat resetten;
- je een brandlucht ruikt of schroeiplekken ziet;
- hij herhaald afslaat zonder dat je een apparaat kunt aanwijzen.
In die gevallen zit de fout waarschijnlijk in de vaste bedrading. Een installateur spoort dat op met een isolatiemeting, iets wat je zonder de juiste meter niet zelf doet.
Veelgestelde vragen over een aardlekschakelaar die uitvalt
De vragen die we in de praktijk het vaakst krijgen.
Vaak is er geen enkel apparaat kapot, maar tikt de opgetelde lekstroom van meerdere gezonde apparaten samen over de 30 mA. Zeker als er veel tegelijk aan staat of als er te veel groepen achter één aardlekschakelaar hangen.
Zet alle groepen uit en de aardlek weer aan. Schakel de groepen één voor één in tot hij afslaat, en trek op die groep de stekkers los. Steek ze daarna één voor één terug tot hij weer afslaat: dat apparaat is de boosdoener.
Twee keer per jaar, bijvoorbeeld als je de klok verzet. Schakelt de aardlek bij het indrukken niet direct af, dan is hij zelf defect en moet hij vervangen worden.
Gemiddeld tien tot vijftien jaar. Daarna neemt de betrouwbaarheid af. Vervang hem eerder bij een falende testknop, vocht of roest, of in een verouderde meterkast.
Dan zit de fout waarschijnlijk in de vaste installatie of is de aardlek zelf defect. Laat de stroom uit, forceer niets, en schakel een installateur in voor een isolatiemeting.
Werk in de meterkast is risicovol en vaak voorbehouden aan een vakman. Twijfel je, laat het vervangen door een erkend installateur. Wil je weten hoe de aansluiting werkt, lees dan onze uitleg over aansluiten.
Kort samengevat: een aardlek die uitvalt is meestal een signaal, geen defect. Spoor de groep en het apparaat systematisch op, test twee keer per jaar met de testknop, en vervang de aardlek na tien tot vijftien jaar of zodra de test faalt. Kom je er niet uit, of blijft hij afslaan met alles los, schakel dan een installateur in. Een vervanger vind je in onze aardlekschakelaars, en voor advies staan onze specialisten klaar via contact.
and then Add to Home Screen.
