De laadpaal kan 22 kW. De aansluiting niet. Dat is in vrijwel elke Nederlandse woning de werkelijke situatie, en het is precies de reden dat load balancing bestaat.
De vraag is daarom zelden of je load balancing nodig hebt. Bij een gemiddelde 3x25 A aansluiting met een 11 kW laadpaal is het antwoord gewoon ja. De vraag die installateurs in de praktijk bezighoudt is een andere: welke module hoort bij welke paal, hoe meet dat ding, en wat doe je als de P1-poort al bezet is.
Daar wringt het, want load balancing is geen universele functie die je los inkoopt. Elk merk laadpaal werkt met zijn eigen module. Een Zaptec Sense praat niet met een Easee, en de Alfen-oplossing is helemaal geen hardware maar een licentie. Wie de verkeerde bestelt, staat met een paal die niet regelt.
En dan is er nog de vraag die het verschil maakt tussen een halve dag werk en tien minuten: moet er een datakabel van de meterkast naar de laadpaal? Bij het ene merk wel, bij het andere niet. Dat wil je weten voordat de sleuf dicht ligt.
Hieronder staat wat je nodig hebt om die keuze in een keer goed te maken: hoe je de beschikbare ruimte op je hoofdzekering uitrekent, het verschil tussen meten via de P1-poort en meten met stroomtrafo's, per merk of er bekabeling bij komt kijken, welke module waar bij hoort, en wat je doet als er al iets anders op de P1-poort zit. Onderaan staat een keuzehulp die je in vier vragen naar de juiste module leidt.
Je hoofdzekering is de bottleneck, niet je laadpaal
Load balancing regelt niet het vermogen van de laadpaal. Het regelt wat er nog over is achter de hoofdzekering. Om te snappen wat een module moet doen, reken je eerst uit hoeveel dat is.
De rekensom is simpel: ampere maal 230 volt maal het aantal fasen. Een 3x25 A aansluiting levert 25 x 230 x 3 = 17,3 kW. Daar gaat het huisverbruik vanaf. Een inductiekookplaat op vol vermogen trekt al snel 7 kW, een warmtepomp 2 tot 3 kW, en een vaatwasser met verwarmingselement nog eens 2 kW. Zet die drie tegelijk aan en er blijft van die 17,3 kW nog ongeveer 5 kW over. Een 11 kW laadpaal die op dat moment vol doorlaadt, gooit de hoofdzekering eruit.
1x40 A
9,2 kW totaal
Maximaal 7,4 kW laden, en dan alleen als de rest van het huis stilstaat. Load balancing is hier geen luxe maar noodzaak.
3x25 A
17,3 kW totaal
De meest voorkomende aansluiting. Een 11 kW paal past, maar niet gelijktijdig met koken en een warmtepomp.
3x35 A
24,2 kW totaal
Ruimte voor 11 kW naast een warmtepomp. Bij 22 kW laden blijft balancing nodig.
3x80 A
55,2 kW totaal
Bij meerdere laadpunten verdeelt de balancer ook onderling, niet alleen tegenover het pand.
Er zijn twee manieren om dat op te lossen. Bij statische load balancing zet je de laadpaal vast op een lager vermogen, bijvoorbeeld 3x16 A in plaats van 3x25 A. Dat is gratis, want het is alleen een instelling, maar je levert permanent laadsnelheid in, ook 's nachts als het hele huis slaapt en de volle capaciteit beschikbaar is.
Bij dynamische load balancing meet een module continu het werkelijke verbruik en past de laadstroom in real time aan. Laadt de auto 's nachts, dan gaat hij naar het maximum. Wordt er om zes uur gekookt, dan zakt hij terug. Dat is wat vrijwel alle merken tegenwoordig bedoelen als ze over load balancing spreken, en het is de reden dat je er hardware of een licentie bij nodig hebt.
NEN 1010 rubriek 722 behandelt de voedingen voor elektrische voertuigen. De norm schrijft geen specifiek merk of systeem voor, maar de installatie moet wel zo gedimensioneerd zijn dat de aansluiting niet overbelast raakt. Dynamische load balancing is de praktische manier om daaraan te voldoen zonder de aansluiting te laten verzwaren.
P1-poort of stroomtrafo's: hoe de module meet
Een load balancing module moet weten wat er door de hoofdaansluiting gaat. Daar bestaan twee routes voor, en welke je kiest bepaalt welk product je bestelt.
Meten via de P1-poort
Elke Nederlandse slimme meter heeft een P1-poort, een RJ12-aansluiting die een leesbaar telegram uitstuurt met het actuele verbruik per fase. Een DSMR 5-meter stuurt dat elke seconde, een DSMR 4-meter elke tien seconden. Dat is snel genoeg om laadstroom mee te regelen.
Deze route is plug and play. Je klikt de kabel in de meter, koppelt de module aan de laadpaal en klaar. Geen werk in de groepenkast, geen aanpassing aan de hoofdaansluiting. Let wel op de voeding: een DSMR 5-meter levert stroom via de P1-poort zelf, bij oudere DSMR 4-meters heeft de module vaak een eigen adapter nodig.
Meten met stroomtrafo's
De andere route zijn CT-klemmen, stroomtransformatoren die je om de fasedraden van de hoofdaansluiting klemt. Ze meten de stroom direct, onafhankelijk van wat de meter uitstuurt. De Ratio Sense 3-fase kit 63A werkt zo, met een sensor per fase.
Dit kost meer installatiewerk, want de klemmen moeten in de meterkast of groepenkast om de juiste draden en de bekabeling moet naar de module lopen. Daar staat tegenover dat het werkt waar P1 niet kan.
Zit de meterkast ver van de groepenkast of de laadpaal, dan hoef je niet meteen naar CT-klemmen. Een P1-verlengmodule overbrugt die afstand, bekabeld of draadloos, waarover verderop meer.
Moet je een datakabel meetrekken?
Dit is de vraag die je wilt beantwoorden voordat de sleuf dichtgaat, want achteraf een kabel bijtrekken naar een laadpaal die al op de oprit staat is een dure les. En het antwoord verschilt per merk.
Elke module hangt met een RJ12-kabeltje in de P1-poort van de slimme meter. Dat stukje is altijd bekabeld. De vraag is wat er daarna gebeurt: praat de module draadloos met de laadpaal, of moet er een fysieke datakabel tussen meterkast en paal?
Bij Alfen wel: UTP naar de paal
Alfen werkt met een fysieke verbinding. De load balancing wordt via een UTP-kabel gekoppeld aan de P1-poort van de slimme meter, vanaf DSMR 4.0. Reken dus op een kabelweg van de meterkast naar de laadpaal, en neem die mee in het graafwerk.
Met een P1-verlengmodule overbrug je tot 100 meter over standaard Cat5e of Cat6. Belangrijk detail dat installateurs nog weleens vergeten: de UTP-kabel mag onderweg niet door netwerkapparatuur onderbroken worden. Geen switch, geen router ertussen, gewoon een doorlopende lijn.
Bij Zaptec, Easee en Ratio niet
Deze drie doen het draadloos. De module zit in de meterkast, de communicatie met de paal loopt over radio of wifi. Geen datakabel in de sleuf.
Er zit wel een randvoorwaarde aan. Draadloos betekent bereik, en dat is eindig. Bij Easee loopt de radioverbinding via EaseeLink tot ongeveer 50 meter, en dan nog is een dikke betonnen muur of een meterkast in een kruipruimte een reële spelbreker. De Zaptec Sense heeft daarnaast een internetverbinding nodig, via wifi of ethernet. Staat de meterkast in een hoek waar het wifi-signaal net niet komt, dan los je dat op met een ethernetverbinding of een accesspoint, niet met de laadpaal.
Alfen
UTP Cat5e of Cat6 van meterkast naar laadpaal, vanaf DSMR 4.0. Tot 100 meter met een verlengmodule, zonder netwerkapparatuur in de lijn.
Zaptec · Easee · Ratio (wireless)
Draadloos naar de paal. Let op het bereik, bij Easee ongeveer 50 meter via EaseeLink. Zaptec Sense vraagt daarnaast wifi of ethernet voor internet.
Twijfel je bij een nieuwbouwsituatie welke kant het op gaat, leg dan gewoon een UTP-kabel mee in dezelfde sleuf. Het kost een paar tientjes aan materiaal en het houdt elk merk open. Kiest de klant later toch voor Alfen, dan ligt de kabel er al.
Welke module hoort bij welke laadpaal
Dit is waar het in de praktijk misgaat bij het bestellen. Load balancing modules zijn merkgebonden. Een Easee Equalizer werkt uitsluitend met Easee-laadstations, een Zaptec Sense uitsluitend met Zaptec. Er bestaat geen universele module die je bij elke paal kunt hangen.
Hieronder staan de modules die wij op voorraad hebben, met per merk waar je op moet letten. Prijzen zijn exclusief btw.
Wie alleen wil meekijken zonder te regelen, zit anders in de wedstrijd. Een HomeWizard P1-meter van €39,99 leest de P1-poort uit voor energiemonitoring en energiemanagement, maar stuurt zelf geen laadpaal aan. Handig om het verbruik in beeld te krijgen, geen vervanging van de merkmodule.
Twijfel je nog over de paal zelf voordat je de module kiest, lees dan eerst het verschil tussen de Zaptec Go 2 en de Pro.
De P1-poort zit al vol? Dan splits je hem
Steeds vaker tref je bij oplevering een P1-poort aan die al bezet is. Een thuisbatterij leest mee, of er hangt een energiemanager of een meter van de energieleverancier aan. De aanname dat je dan moet kiezen tussen de een of de ander klopt niet.
Een P1-splitter maakt van een poort er twee of vier. Alle aangesloten apparaten krijgen hetzelfde telegram, dus de thuisbatterij blijft gewoon werken terwijl de laadpaal ook meeleest. In de praktijk is dit een kwestie van een tientje of wat extra materiaal, geen ontwerpprobleem.
- Twee apparaten op een poort: de Alfen P1-splitter (€21,00) of de Tech4U P1-poort splitter (€27,00).
- Drie of vier apparaten: de Tech4U P1-poort splitter 4x (€39,00), of de slimme splitter (€49,00) als je meer controle wilt over wat er per poort doorgaat.
- Meterkast te ver van de laadpaal: de Alfen Cedel P1-verlengmodule (€54,78) of de Tech4U Wired P1 Extender Set (€50,00) overbruggen de afstand.
- Nette montage in de groepenkast: de Tech4U P1-extender op DIN-rail (€179,00) of de draadloze DIN-rail variant (€169,00) als er geen kabelweg is.
Wie regelmatig met P1 werkt, wil weten of een poort het telegram werkelijk uitstuurt voordat de module erop gaat. Daar is de Tech4U P1 Tester MINI voor. Dat scheelt een tweede rit als blijkt dat de poort door de netbeheerder niet geactiveerd is.
Waar het in de praktijk misgaat: de capaciteit verkeerd ingesteld
De module hangt erin, de koppeling staat, en toch klopt het gedrag niet. In verreweg de meeste gevallen komt dat door een verkeerd ingestelde maximumcapaciteit. Dat is geen defect maar een configuratiefout, en hij valt twee kanten op.
Te laag ingesteld merk je aan onnodig traag laden. De klant belt dat de auto 's nachts niet vol komt. De paal doet precies wat hem gevraagd is, alleen is hem verteld dat er 16 A beschikbaar is terwijl de aansluiting 25 A aankan. Uren laadtijd weg, zonder dat er iets kapot is.
Te hoog ingesteld is vervelender, want dan gebeurt precies waar de module voor bedoeld was: de hoofdzekering klapt er alsnog uit. De balancer rekent met een plafond dat de aansluiting niet levert, en grijpt dus te laat in. Voor de klant lijkt het of load balancing niet werkt.
Voorkom allebei door bij oplevering drie dingen na te lopen:
- Lees de werkelijke hoofdzekering af in de meterkast en gebruik die waarde, niet de waarde die de klant noemt. Een aansluiting die ooit verzwaard is naar 3x35 A wordt in huis vaak nog steeds 3x25 A genoemd, en andersom.
- Stel de module in op de aansluitwaarde, niet op de groepswaarde. De laadgroep is misschien 3x20 A, maar de balancer moet weten wat er in totaal beschikbaar is achter de hoofdzekering.
- Test met belasting. Zet de laadsessie aan, schakel een zware verbruiker bij zoals de kookplaat, en controleer of het laadvermogen zichtbaar terugzakt. Regelt hij niet terug, dan leest de module niet mee en klopt de koppeling of de P1-verbinding niet.
Meldt de paal na installatie gereed, wacht op vermogen en gebeurt er verder niets, dan is dat bijna altijd hetzelfde verhaal: de module ziet geen ruimte omdat de ingestelde capaciteit te laag staat, of hij ontvangt helemaal geen telegram. Controleer eerst de P1-verbinding, dan de ingestelde waarde.
Welke load balancing heb jij nodig?
Vier vragen, en je weet welke module en welke accessoires je moet bestellen.
Veelgestelde vragen over load balancing
De vragen die we in de praktijk het vaakst krijgen.
Load balancing is niet als product wettelijk verplicht, maar de installatie moet wel voldoen aan NEN 1010. Dat betekent dat de laadpaal de hoofdaansluiting niet mag overbelasten. Bij een 3x25 A aansluiting met een 11 kW laadpaal is dynamische load balancing in de praktijk de enige manier om daaraan te voldoen zonder de aansluiting te verzwaren.
Ja, in de meeste gevallen wel. Een 3x25 A aansluiting levert 17,3 kW. Een 11 kW laadpaal neemt daar het grootste deel van in beslag, waardoor koken, een warmtepomp en de laadpaal samen boven de hoofdzekering uitkomen. Pas vanaf ongeveer 3x50 A ontstaat er ruimte om zonder balancing te werken, en ook dan alleen bij een enkel laadpunt.
Dan plaats je een P1-splitter. Die maakt van een poort er twee of vier, waarbij alle aangesloten apparaten hetzelfde telegram ontvangen. De thuisbatterij of energiemanager blijft dus gewoon werken terwijl de laadpaal ook meeleest. Splitters beginnen bij ongeveer 21 euro exclusief btw.
Ja. Omdat de module het netto verbruik op de aansluiting meet, telt de opbrengst van de zonnepanelen automatisch mee. Wordt er teruggeleverd, dan is er meer ruimte en kan de laadpaal harder laden. Overschotladen, waarbij uitsluitend op zonne-overschot wordt geladen, is een aparte functie die per merk verschilt.
Die melding betekent dat de paal geen ruimte ziet om te laden. Meestal staat de maximumcapaciteit te laag ingesteld, of ontvangt de module geen telegram uit de P1-poort. Controleer eerst of de P1-verbinding werkt, daarna of de ingestelde aansluitwaarde overeenkomt met de werkelijke hoofdzekering in de meterkast.
Dat hangt van het merk af. Alfen werkt met een fysieke UTP-verbinding tussen de slimme meter en de laadpaal, vanaf DSMR 4.0, en overbrugt met een verlengmodule tot 100 meter. Zaptec, Easee en Ratio communiceren draadloos met de paal, dus daar is geen datakabel nodig. Twijfel je bij nieuwbouw over het merk, leg dan alvast een UTP-kabel mee in dezelfde sleuf.
Load balancing is geen los product maar een keten: de juiste module bij het juiste merk, een werkende P1-verbinding of CT-meting, en een capaciteit die overeenkomt met de werkelijke hoofdzekering. Gaat een van die drie mis, dan laadt de auto te traag of klapt de zekering er alsnog uit.
Bekijk ons volledige laadpaal-assortiment met de bijbehorende modules en splitters. Twijfel je welke module bij een specifieke paal hoort? Neem contact op met onze specialisten, dan zoeken we het voor je uit.
and then Add to Home Screen.
