Er komt een krachtgroep bij. Een nieuw fornuis, een warmtepomp, of een laadpaal van 11 kW, en ineens moet je drie fasen beveiligen in plaats van één. Dan is de vraag niet alleen welke aardlek, maar ook of het een losse schakelaar wordt of een automaat per groep.
Twee dingen lopen daarbij vaak door elkaar. Een 3-fase aardlek is altijd 4-polig: hij schakelt de drie fasen plus de nul. En je kiest tussen een 4-polige aardlekschakelaar die meerdere groepen samen beveiligt, of een aardlekautomaat per groep waarbij alleen de groep met de fout uitvalt. Die keuze bepaalt of je bij een storing in het donker staat of gewoon doorwerkt.
Krachtstroom was lang iets voor de werkplaats, maar met laadpalen, warmtepompen en zonnepanelen zit een 3-fase groep tegenwoordig in steeds meer woningen. En daarmee komen ook de eisen rond type A of B en de juiste kabeldoorsnede om de hoek kijken.
Hieronder staat wanneer je 3-fase aardlekbeveiliging nodig hebt, het verschil tussen een aardlekautomaat en een 4-polige aardlekschakelaar, en een stappenplan dat je per groep het juiste type, de ampère en de kabeldoorsnede geeft. Voor het aansluiten zelf is er onze uitleg over een aardlekschakelaar of automaat aansluiten.
Wanneer heb je 3-fase aardlekbeveiliging nodig?
Niet elke zware groep is 3-fase. Een gewone eindgroep in huis is 1-fase (230 V), maar sommige toestellen trekken zoveel vermogen dat je ze over drie fasen (400 V) verdeelt. Dan heb je een krachtgroep, en daar hoort 3-fase beveiliging bij. De meest voorkomende gevallen:
- Fornuis of zwaar kooktoestel: vaak via een Perilex-aansluiting. Let op: een Perilex kan 1-, 2- of 3-fase bedraad zijn, afhankelijk van het toestel. Is de kookgroep echt 3-fase, dan hoort er een 4-polige aardlek van 30 mA bij.
- Warmtepomp: grotere lucht-water- en grondwarmtepompen zijn meestal 3-fase.
- Laadpaal van 11 of 22 kW: standaard 3-fase, met een extra type-eis (zie verderop).
- Werkplaats en machines: compressor, lasapparaat, draaibank, klassieke krachtstroom.
- Grote doorstromers, sauna of zwembadtechniek: hoog continu vermogen.
Twijfel je of een groep 1-fase of 3-fase moet worden? Kijk naar het gevraagde vermogen. Boven ongeveer 3,7 kW (16 A op één fase) wordt 3-fase al snel logischer, en soms schrijft de fabrikant het voor.
Aardlekautomaat of 4-polige aardlekschakelaar?
Dit is de belangrijkste keuze, en hij gaat niet over veiligheid (allebei beschermen goed) maar over comfort en kosten.
3-fase aardlekautomaat (RCBO)
Lekstroombeveiliging plus zekering in één module.
Voordeel: bij een fout valt alleen die groep uit, de rest werkt door. Compact (4 modules).
Iets duurder per groep, maar de meest praktische keuze.
4-polige aardlekschakelaar (RCCB)
Bewaakt alleen de lekstroom, met losse automaten erachter.
Voordeel: goedkoper als je meerdere 3-fase groepen bundelt.
Nadeel: bij een lek valt het hele blok tegelijk uit.
Onze lijn: voor de meeste 3-fase installaties adviseren we losse aardlekautomaten per groep. Je betaalt iets meer, maar één storing legt niet je hele krachtinstallatie plat. Een 4-polige aardlekschakelaar is vooral logisch als bovenliggende, selectieve hoofdbeveiliging (300 mA) of als je bewust een paar lichte groepen wilt bundelen.
Poligheid, ampère, karakteristiek en kabeldoorsnede
Een 3-fase aardlek is altijd 4-polig (3P+N): drie fasen plus de nul. Een 2-polige is voor 1-fase. Zie je dus 4-polig of 3P+N staan, dan zit je goed voor krachtstroom.
De ampèrewaarde kies je op de belasting: B16, B20 of B25 dekken de meeste krachtgroepen. De letter ervoor is de karakteristiek. Een B-karakteristiek is standaard, een C-karakteristiek gebruik je bij een hoge inschakelstroom, bijvoorbeeld motoren of sommige warmtepompen. Let op dat die B iets anders is dan een type B: het type gaat over lekstroomdetectie, de karakteristiek over de afschakelcurve. Dat verschil staat uitgelegd in aardlekschakelaar type A, AC of B.
De ampère bepaalt ook de minimale kabeldoorsnede. Voor een 3-fase kabel in een buis, één groep en 30 °C, alleen gekeken naar opwarming:
| 3-fase groep | Kabeldikte |
|---|---|
| 16 A (B16) | 2,5 mm² |
| 20 A (B20) | 2,5 mm² |
| 25 A (B25) | 4 mm² |
| 32 A | 6 mm² |
| 40 A | 10 mm² |
De werkelijke doorsnede hangt af van de installatiemethode, de kabellengte (spanningsval) en bundeling volgens NEN 1010: bij een lange kabel is vaak een maat dikker nodig. Reken je eigen situatie uit met de kabeldikte calculator. Bekijk ons hele assortiment kabels en buizen.
Type A of type B bij 3-fase krachtstroom
Poligheid en ampère heb je nu, maar er speelt nog één ding: het type. Voor gewone 3-fase groepen volstaat type A. Zodra er een 3-fase laadpaal (11 of 22 kW) of een zonnepanelen-omvormer achter hangt, heb je in principe type B nodig. Die apparaten kunnen gladde gelijkstroom laten weglekken die een type A niet ziet, waardoor de beveiliging in het ergste geval niets doet. Er zijn twee uitzonderingen: heeft de laadpaal zelf een 6 mA DC-detectie (RDC-DD), of verklaart de omvormerfabrikant dat type A volstaat, dan is type A genoeg. Veel moderne laadpalen hebben die detectie aan boord; de handleiding zegt het. Waarom dat zo is, staat uitgebreid in type A, AC of B.
Welke kies je? Stappenplan per situatie
Alles bij elkaar, zo kies je per groep:
- Gewone 3-fase eindgroep (werkplaats, machine, doorstromer): aardlekautomaat, type A, B-karakteristiek, 30 mA. Ampère op de belasting (B16, B20 of B25).
- 3-fase laadpaal (11 of 22 kW): 4-polig, 30 mA, type B of type A als de laadpaal zelf 6 mA DC-detectie heeft. De laadgroep krijgt altijd een eigen aardlek.
- Zonnepanelen-omvormer (3-fase): type B, 30 mA, tenzij de omvormerfabrikant verklaart dat type A volstaat.
- Kookgroep of fornuis: check eerst of de groep echt 3-fase is (Perilex kan 1-, 2- of 3-fase zijn). Is hij 3-fase, dan 4-polig, 30 mA, ampère volgens het toestel.
- Motoren of hoge inschakelstroom: kies een C-karakteristiek in plaats van B, zodat de automaat niet onnodig afschakelt bij het inschakelen.
- Hoofd- of onderverdeler: een selectieve (type S) aardlek van 300 mA bovenliggend, met 30 mA aardlekautomaten op de eindgroepen eronder.
Waarom wij voor 3-fase Chint aanraden
Voor 3-fase aardlekautomaten werken we het liefst met de Chint NB310L-serie. Wij zijn één van de hoofdleveranciers van Chint, dus we kennen de lijn door en door en leveren hem scherp geprijsd. Je krijgt 3P+N-uitvoeringen in de gangbare ampères (16 tot 40 A), B- en C-karakteristiek, 30 en 300 mA, met de juiste keurmerken en bewezen betrouwbaarheid. Wil je een alternatief, dan hebben we ook Noark en Eaton op voorraad.
Bekijk de volledige 3-fase selectie bij de aardlekautomaten, of voor losse 4-polige uitvoeringen bij de aardlekschakelaars.
Veelgestelde vragen over 3-fase aardlekbeveiliging
De vragen die we in de praktijk het vaakst krijgen over krachtstroom en aardlek.
Ja. Een 3-fase aansluiting heeft drie fasen plus een nul, en die vier draden schakelt een 4-polige (3P+N) aardlek allemaal. Een 2-polige aardlek is voor een 1-fase groep (fase plus nul).
Een aardlekautomaat (RCBO) beveiligt één groep tegen zowel lekstroom als overbelasting, en bij een fout valt alleen die groep uit. Een 4-polige aardlekschakelaar (RCCB) bewaakt alleen lekstroom en beveiligt meestal meerdere groepen samen, die dan tegelijk uitvallen.
Een 4-polige aardlek van 30 mA, type B. Een laadpaal kan gladde gelijkstroom laten weglekken die een type A niet detecteert. Heeft de laadpaal zelf een 6 mA DC-detectie (RDC-DD), dan volstaat type A. De laadgroep krijgt altijd een eigen aardlek.
Voor een 3-fase kabel in een buis (één groep, 30 °C) 2,5 mm² bij 16 en 20 A en 4 mm² bij 25 A, gekeken naar opwarming. Bij een lange kabel kan het spanningsverlies een maat dikker vragen. De definitieve doorsnede hangt af van de installatiemethode, de kabellengte en bundeling volgens NEN 1010.
Alleen als de kookgroep echt 3-fase is aangesloten. Een Perilex-aansluiting kan 1-, 2- of 3-fase zijn, afhankelijk van het toestel. Is de groep 3-fase, dan hoort er een 4-polige aardlek van 30 mA bij.
B16 is de standaard. Kies C16 alleen bij een hoge inschakelstroom, zoals motoren of sommige warmtepompen, zodat de automaat niet onnodig afschakelt bij het inschakelen.
Kort samengevat: 3-fase betekent 4-polig, kies per groep een aardlekautomaat tenzij je bewust bundelt, gebruik type B voor laadpaal en zonnepanelen tenzij het apparaat zelf DC-detectie heeft of de fabrikant type A toestaat, en stem de kabeldoorsnede af op de ampère. Twijfel je bij een specifiek project? Onze specialisten denken graag mee. Bekijk de 3-fase aardlekautomaten of leg je vraag voor via contact.